Słynna bazylika Witruwiusza w końcu odnaleziona
21 stycznia 2026, 11:45W mieście Fano we Włoszech na piazza Andrea Costa archeolodzy odkryli rzymską bazylikę opisaną przez najsłynniejszego ze starożytnych architektów, Witruwiusza. To nie tylko jeden z najbardziej znanych budynków rzymskiej architektury, ale też jedyny, o którym Witruwiusz wyraźnie pisze, że osobiście nadzorował jego budowę. Został on opisany przez wielkiego Rzymianina w V księdze jego monumentalnego dzieła De architectura.
Śmiech z testosteronu
22 grudnia 2007, 11:18Mężczyźni z natury mają większe poczucie humoru niż kobiety. To wynik działania testosteronu – twierdzi jeden z naukowców. Płeć brzydka częściej się wygłupia i wygłupy te są bardziej agresywne, mówi Sam Shuster z Norwich University Hospital.
Nasz mózg nie lubi księgowości. Jak wyjaśnia to zjawisko kognitywistyka i jak to zmienić?
14 lipca 2026, 14:25W 2011 roku Roy Baumeister i John Tierney opisali zjawisko, które nazwali ego depletion (wyczerpaniem ego), czyli ograniczoną pulą zasobów decyzyjnych, którą każdego dnia dysponuje ludzki umysł. Gdy pula się kurczy przez podejmowanie decyzji, przełączanie między zadaniami i tłumienie impulsów, kolejne decyzje są podejmowane gorzej albo w ogóle nie są podejmowane. Badania nad zmęczeniem decyzyjnym pokazują, że sędziowie wydają gorsze wyroki po południu, lekarze rzadziej przepisują właściwe leki pod koniec dyżuru, a właściciele firm odkładają obowiązki administracyjne na wieczór – i często już do nich nie wracają. Pytanie brzmi więc: jak temu zaradzić?
Bardziej niż folia aluminiowa
26 lutego 2008, 16:14Profesor Ludwig Gauckler ze Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologicznego w Zurichu wyprodukował materiał pięciokrotnie bardziej wytrzymały od tego, co osiągnięto w MIT, który jest przy tym elastyczny. Cienka warstwa materiału jest równie wytrzymała jak folia aluminiowa, jednak można rozciągnąć ją o 25%. Tymczasem folia pęka już po 2-procentowym rozciągnięciu.
Kruche jak szkło czy mocne jak kość?
13 kwietnia 2008, 16:40Czy kość ze szkła miałaby rację bytu? Biorąc pod uwagę jego kruchość, zapewne nie. Ale wykorzystanie szkła jako rusztowania i budowanie na nim naturalnej tkanki, nawet jeśli brzmi mało prawdopodobnie, staje się powoli faktem. Właśnie takie zadanie postawił sobie dr Delbert Day, naukowiec z Uniwersytetu Naukowo-Technologicznego Missouri.
Jak działa prion?
8 maja 2008, 09:20Odkryte w 1982 priony, patologicznie uformowane ("złożone") białka zdolne do infekowania żywych organizmów (są jedynymi znanymi czynnikami zakaźnymi niezawierającymi DNA ani RNA), po przedostaniu się do organizmu powodują w nim istne spustoszenie.
Działanie feromonów inne, niż myślano
27 czerwca 2008, 02:08Naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego dokonali odkrycia, które znacząco zmienia dotychczasowe wyobrażenie o działaniu feromonów - naturalnych substancji sygnałowych wytwarzanych przez wiele gatunków organizmów. Badania Amerykanów, oprócz posiadania oczywistego waloru poznawczego, mogą w znaczący sposób przyczynić się do rozwoju nowych metod walki z niekorzystnymi dla człowieka gatunkami owadów.
Schizofrenia - ewolucyjny wypadek przy pracy?
5 sierpnia 2008, 07:38Zmiany w metabolizmie mózgu związane z przebiegiem ewolucji najprawdopodobniej zbliżyły ten organ do granic możliwości jego rozwoju - donoszą naukowcy. Ich zdaniem, odkrycie potwierdza hipotezę, zgodnie z którą schizofrenia jest "efektem ubocznym" gwałtownej ewolucji centralnego układu nerwowego u ludzi.
Wyścigowa hybryda
17 września 2008, 10:50Francuski Peugeot postanowił udowodnić, że samochody hybrydowe mogą konkurować z tradycyjnymi pojazdami na torach wyścigowych. Firma chce, by samochód Peugeot 980 HDi FAP "Hy" wziął udział w przyszłorocznym wyścigu na torze Le Mans.
"Przeciwciała" z plastiku
10 listopada 2008, 00:29Czy syntetyczne cząsteczki mogą zastąpić przeciwciała? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego dowodzą, że realizacja tego pomysłu jest bardziej realna, niż dotychczas sądzono.
